Wielkie Księstwo / The Grand Duchy
Monumentalna praca litewskiego artysty Jonasa Gasiūnasa jest wykonana w charakterystycznej dla niego technice – za pomocą sadzy z płomienia świecy na bazie akrylowej podmalówki. Jak pisze Krzysztof Stanisławski w katalogu Jonas Gasiūnas. Malarstwo/Painting: „Ta specyficzna technika jest połączeniem malarstwa, rysunku i pisma, stanowi też silne nawiązanie do współczesnego graffiti, ale także neolitycznych malowideł naskalnych”.
Wielkie księstwo przypomina właśnie malowidła naskalne – widzimy stado zwierząt niczym z jaskiń z Altamiry czy Lascaux, potraktowanych bardzo szkicowo, a jednocześnie z zachowaniem zasad perspektywy. Trudno policzyć jak wielkie jest to stado – zajmuje 2/3 pola obrazowego, skupia się na środku, by po chwili rozpierzchnąć – część zwierząt biegnie w lewą stronę, część zmierza w kierunku widzów. Wykorzystana technika, skala obrazu i jego panoramiczna orientacja potęgują wrażenie ruchu i sprawiają, że widz może poczuć się nie tylko jako obserwator tej wyjętej z natury sceny, ale też jako jej uczestnik, część tytułowego Wielkiego księstwa.
Sfinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Zadanie: rozbudowa kolekcji sztuki współczesnej Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu.
O artyście
Jonas Gasiūnas
Jonas Gasiūnas urodził się w 1954 na Syberii w rodzinie litewskich zesłańców, do kraju cała rodzina wróciła dopiero w 1960. Ukończył liceum plastyczne i malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Wilnie. Dziś jest profesorem tej uczelni i dziekanem Wydziału Malarstwa, laureatem Litewskiej Nagrody Państwowej w dziedzinie sztuki i wielu innych wyróżnień. Zadebiutował na przełomie lat 80. i 90. XX w. jako neoekspresjonista. Jego obrazy z tego okresu są przykładem dialogu młodego malarza z tradycją ekspresjonizmu litewskiego, ale przede wszystkim nawiązują do transawangardy zachodnioeuropejskiej. Był litewskim „nowym dzikim”.
W 1998 rozpoczął pracę przy użyciu całkowicie oryginalnej techniki. Za pomocą sadzy z płomienia świecy wykonuje wielkoformatowe rysunki na płótnie, na bazie akrylowej podmalówki.
