Wszystko, co możemy obiecać, to eksperyment

to książka zainspirowana pierwszą wystawą zorganizowaną przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Zapraszamy w podróż do kraju, którego już nie ma, a który wytworzył najważniejszy w naszej części Europy mit sztuki radykalnej.

Kuratorka wystawy i redaktorka książki, Ana Janevski, narodziny nowych tendencji w sztuce przełomu lat 60. i 70. lokuje poza jej granicami – w amatorskich klubach filmowych, w których eksperymenty przeprowadzali nieobciążeni artystycznością przedstawiciele różnych dziedzin wiedzy i kultury. Książka pokazuje związki kina amatorskiego – rozkwitającego w byłej Socjalistycznej Federacyjnej Republice Jugosławii dzięki publicznemu mecenatowi – ze sztukami wizualnymi i wzajemne oddziaływanie filmowców i artystów innych dziedzin.

To właśnie artyści i filmowcy jugosłowiańscy jako pierwsi artyści neoawangardowi w bloku wschodnim próbowali badać własne uwikłania w rzeczywistość, jako pierwsi zaproponowali projekt jej alternatywnej modernizacji, różnej od tej, którą proponowały socjalistyczne władze. Specyficzne usytuowanie na styku sztuki modernistycznej i strategii postkonceptualnych oraz postminimalistycznych, na styku dwóch światów: zachodniego kapitalizmu i wschodniego komunizmu generowało oryginalne, niepowtarzalne fenomeny artystyczne, niemogące się pojawić nigdzie poza Jugosławią i tamtym czasem: twórczość Gorana Trbuljaka, Tomislava Gotovaca, Sanji Iveković, Dalibora Martinisa czy Mariny Abramović.

Redaktorką książki i autorką tekstu o eksperymentalnej sztuce i filmie jugosłowiańskim jest Ana Janevski, kuratorka MSN, od poł. 2011 kuratorka MoMA w Nowym Jorku.

Autorzy pozostałych tekstów to belgradzki krytyk sztuki i kurator Stevan Vuković oraz znawca awangardy filmowej i sztuki lat 70., kurator MSN Łukasz Ronduda.

Poza tym w książce:

- dział ARCHIWUM z tekstami po raz pierwszy tłumaczonymi na polski (często nie przekładanymi wcześniej na żadne języki): manifestami, pisanymi na gorąco komentarzami, a nawet wierszami. Wśród autorów m.in. twórcy filmów i antyfilmów Želimir Žilnik i Mihovil Pansini oraz amerykański badacz filmu awangardowego P.Adams Sitney.

- rozmowa z Tomislavem Gotovacem, chorwackim reżyserem, konceptualistą i performerem – o tym, że wszystko jest filmem.

- obszerny wybór prac pokazywanych na wystawie: od performansów grupy Gorgona do Sanji Iveković, od prac konceptualnych do kadrów z filmów amatorskich.  

Rozmowie z Aną Janevski będzie towarzyszył pokaz krótkich filmów z amatorskich klubów filmowych, filmów artystycznych oraz filmów jugosłowiańskiej Czarnej Fali (m.in. autorstwa Dušana Makavejeva, Karpo Godiny, Želimira Žilnika, Sanji Iveković):

Dušan Makavejev, Don't believe monuments / Nie wierz pomnikom, 1959, 5'
Dzięki uprzejmości Akademickiego Centrum Filmowego w  Belgradzie

Mihovil Pansini, Scusa Signorina / Przepraszam panią, 1963, 6'30''
Dzięki uprzejmości Chorwackiego Związku Filmowego/ Hrvatski Filmski Savez, Zagrzeb

Ivan Martinac, Monologue about Split / Monolog o Splicie, 1961-62, 7’ 21’’
Dzięki uprzejmości Chorwackiego Związku Filmowego/ Hrvatski Filmski Savez, Zagrzeb

Vladimir Petek, Encounters / Spotkania, 1963, 8’
Dzięki uprzejmości Chorwackiego Związku Filmowego/ Hrvatski Filmski Savez, Zagrzeb 

Tomislav Gotovac, Blue Rider (Godard) / Błękitny jeździec (Godard-Art), 1964, 14’
Dzięki uprzejmości Chorwackiego Związku Filmowego/ Hrvatski Filmski Savez, Zagrzeb

Zelimir Zilnik, Black Movie / Czarny film, 14’
Dzięki uprzejmości artysty 

Filmy pokazane zostaną z napisami w języku angielskim!

Autorem opracowania graficznego książki jest szwajcarski projektant i typograf Ludovic Balland. W serii wydawniczej MUZEUM W BUDOWIE do tej pory ukazały się:

1968-1989. Momenty zwrotne w polityce i sztuce (red. Claire Bishop)

Ion Grigorescu. W ciele ofiary (red. Marta Dziewańska)

Warszawa w budowie 2009 (red. Marcel Andino Velez)

Wkrótce: książka Alina Szapocznikow. Awkward Objects (red. Agata Jakubowska).

Więcej informacji: http://www.publikacje.artmuseum.pl